در سر مقاله این شماره نشریه انجمن، انتقادهایی به برنامه های طنز تلویزیون داشتم که با واکنش برخی خوانندگان مواجه شد و اینکه چرا به این برنامه های طنز ایراد گرفته ای . این ها طنز هستند و برای خنداندن و مردم نیاز به شادی هم دارند و دلشان می خواهد پس از خستگی کار روزانه کمی هم بخندند!.
من هم منکر این نیستم که مردم طنز هم لازم دارند تا دمی دور از مشغله کاری و خستگی ها به نشاط برسند ولی خندیدن به هر قیمت؟؟!!!
مشکل این است که ما طنز را با هجو و هزل اشتباه گرفته ایم.همیشه باید بگوییم یک لر یا ترک یا رشتی یا....بوده و.......... مثلا جوک می سازیم و خب حالا باید بخندیم! شاهکار می کنیم . اول دل یک نفر را می شکنیم ، شخصیتش را خرد می کنیم و بعد می خندیم! (که خنده ندارد گریه دارد.) به قول پروفسور حسابی مردم ما روش خنداندن را بلد نیستند و ابتدا یک کارد در شکم دیگری فرو می کنند و بعد می خندند.
سیاست انگلیسی
یک بار در جای دیگری همین بحث پیش کشیده شد و من هم مخالف سرسخت که این جوک ساختن ها با شروع یک لر بود یا یک ترک بود یا.....موجب خوارشمرن و تمسخر قومیت ها می شود و حرکتی استعماری با هدف تجزیه ایران و ستیز بین قومیت هاست که نهایتا به عقب ماندگی و عدم پیشرفت در زمینه های گوناگون منجر خواهد شد. چرا که به روحیه سازندگی و اعتماد به نفس قومیت ها خدشه وارد می کند و.......که دوستی گفت :"شما خیلی مته به خشخاش می گذاری. و این حساسیتی که می گویی وجود ندارد و تنها منحصر به ایران هم نیست. در بریتانیا هم برای اسکاتلندی ها و ایرلندی ها جوک می سازند. و این حساسیت ها هم وجود ندارد. ..."
نمی دانم آن دوست چقدر به این موضوع فکر کرده بود ولی انگار سیاست" تفرقه بینداز و حکومت کن" انگلیس را از یاد برده بود. ایرلند سالهاست با استعمار انگلیس مبارزه می کند و البته انگلیس موفق شده پس از سالها این سرزمین را به دو بخش ایرلند شمالی و جنوبی تقسیم کند.و با همین تحقیرها و با استفاده از تضیف روحیه ملی تا حدی به اهداف خود برسد. .و اینک ایرلند شمالی را در تصرف خود دارد و ایرلند جنوبی هم گرچه هنوز مبارزات خود را کما بیش به صورت زیرزمینی ادامه می دهد و کشوری مستقل به حساب می آید ولی تحت سیطره و نفوذ انگلیس قراردارد. در مورد اسکاتلند هم تقریبا همین امر صدق می کند.اسکاتلند ، بخش شمالی سرزمین بریتانیا ست. و از لحاظ سیاسی استقلال ندارد. گرچه تلاش های برای حضور در عرصه جهانی در زمینه هایی داشته و مثلا در جام جهانی فوتبال به عنوان کشوری مستقل شرکت می کند اما هویت سیاسی مستقل ندارد.و انگلیس با استفاده از سیاست تحقیر خود همواره آنرا درضعف نگاه داشته تا مبادا اندیشه جدایی به سرش بزند.
در ایران ما هم قومیتهایی از کرد و لر وفارس و بلوچ و آذری و عرب و .....با لهجه ها و فرهنگ های گوناگون زندگی می کنند اما همه زیر سایه یک فرهنگ کلی تر به نام فرهنگ ایرانی.
از مردم نا آگاه (که با ساختن و پرداختن به جوک های تحقیر شخصیتی نا خواسته در سیاست تفرقه افکنی سیر می کنند) بگذریم به تلوزیو ن ملی!!!! می رسیم! برنامه های طنز (هزل) و سریال های بی محتوا با تمسخر لهجه ها و آداب و رسوم، همه در راستای خرد کردن قو میت هاست تا رو حیه وحدت ملی و سازندگی را از بین ببرد.
تهران تنها شهر متمدن ایران معرفی می شود و ساکنان تهران تنها ایرانیانی که بهداشت دارند و نزاکت دارند و از تکنولوژی و دانش روز آگاهند و باقی ایرانیان هالوهایی هستند که از اد ب و دانش بویی نبرده اند و یا در حالت بهتر افرادی ساده و خجالتی اند و .....
در برخی سریالها گاهی دیده شده مثلا فردی که از شهر دیگری به تهران رفته خجالت می کشد بگوید تهرانی نیست !!
آنقدر این برنامه تکراری شده که شما خود بهتر می دانید و گفتن دوباره من وقت می گیرد.
همین سریالی که ماه رمضان پخش شد و ماجرای یک خانواده شهرستانی!!!!بود که به تهران کوچ کرده بودند و یا همین برنامه برره که از لباس های محلی تا لهجه ها و....را به مسخره گرفته است.و انگار شهرهایی که دارای لهجه (البته به غیر از لهجه تهرانی)هستند و لباس محلی دارند در بربریت هستند.
مشکل همان قاطی کردن طنز با هجو است. فیلم های لرل هاردی و چارلی چاپلین و وودی آلن و......هم طنز و کمدی ست ولی در هیچکدام تمسخر دیده نمی شود . چرا دور برویم ، قصه های مجید هم (چه سریالش چه کتابش) طنز است اما به دور از لودگی و توهین و تمسخر.
طولانی نمی کنم.
احترام گذاشتن به شخصیت ها و قومیت ها نشان فهم و کمال بالاست. تهران و رشت و ایلام و....آذری و لرو کرد وفارس و ..... همه بخشی از ایران هستند ایرانی و صرف سکونت در شهر خاصی یا داشتن لهجه ای خاص و....ملاک برتری یا ضعف نمی باشد.چه بسا همواره از دورافتاده ترین روستاهای ایران، مردان و زنان بزرگی برخاسته اند.
و در پایان اینکه رشد و بالندگی یک مملکت جز با ایجاد اعتماد به نفس در افراد و تقویت وحدت ملی ممکن نیست.