نقطه سر خط

درست سه سال پیش بود که در موزه ملی بریتانیا به استوانه ای گلی نگاه می کردم که همیشه با دوستانِ حامی میراث فرهنگی، از آن حرف می زدیم و میراث تمدنِ نه تنها سرزمینم بلکه میراثی بود برای همه ی بشریت. آن موقع افسوس می خوردم که کاش آنقدر سهل انگاری نشده بود تا اکنون  آثار تمدن گذشتگانمان را در سرزمینی دیگر به تماشا بنشینم. منشور کوروش بزرگ را می گویم که امروز پس از کش و قوس های فراوان بالاخره به ایران آمده تا در معرض دید نسل امروز سرزمینش قرار بگیرد.

این منشور امروز خیلی عزیز شده است حتی پیش کسانیکه که نگارنده اش را عزیز نمی شمردند.تا جایی که ماندگاری دائمی آن در ایران و پس ندادنش به موزه ی بریتانیا مطرح می شود.

خوب است اینکه به هر دلیلی میراث فرهنگی و تاریخ باستانمان، دارد این روزها برخی ها را قلقلک می دهد و اینکه باید آثار تاریخی مان در ایران بماند ایده ی بسیار خوبی ست که البته تنها منشور کوروش نیست که فعلا به اینجا برگشته(هرچند برخی می گویند بریتانیا بدلی اش را فرستاده!) صدها اثر دیگر وجود دارد که در موزه های بریتانیا و لوور هست و سالهاست در معرض دید هزاران گردشگر در فرانسه و انگلیس. آثاری که به جهت عظمتش حتی تعجب می کنی چه طور آن را از ایران به اروپا انتقال داده اند. و البته افسوس هم می خوری که چرا در اثر بی توجهی حکومتمداران، این آثار ترک وطن کرده اند.

خوب است اینکه میراث فرهنگی و ماندگاری منشور در ایران این روزها نقل محافل شده!  

ته دلت می خواهی خوشحال شوی و خوشبینانه نگاه کنی که دارد اتفاقی می افتد و میراث تاریخی مان از مهجوریت درمی آید  ولی...  نگاهی به دور و بر متوجهت می کند که هیچ اتفاقی نیفتاده... چه اینکه از میراث فرهنگی و آثار تاریخی ای که فعلا در ایران هست و هنوز کسی یا دولت بیگانه ای آن را از ایران نبرده، چه حفاظتی کرده ایم و چه قدر به آثار موجود که در شهرها و روستاهای ایران هم کم نیستند توجه شده؟ چه تمهیداتی برای حفاظت و مرمت و نگهداری آنها صورت گرفته یا اندیشیده شده؟ چه قدر برای گردشگران (دست کم داخلی) شناخته شده هستند و چه قدر در راستای شناسایی و معرفی آنها برای مردم کشور خودمان(حداقل) کوشش شده است؟

وضعیت اسف بار آثار تاریخی و بناهای باستانی که امروز متاسفانه در معرض تخریب قرار دارند قلقلکمان نمی دهد؟! زیگورات چغازنبیل، قلعه بابک، قلعه الموت،پاسارگاد، معبد آناهیتا، تپه گونسپان، آثار باستانی دره ی جیرفت، شهر سوخته، شهر هگمتانه،شهر پارسه، آثار تاریخی ایذه و قصر شیرین و شوش و شوشتر و صدها بنای باستانی و آثار تاریخی دیگر.

آثار باستانی مان قربانی بی توجهی مسئولان می شوند تا حدی که تخریب شوند تا بر روی آن پروژه ای عمرانیِ جدید اجرا شود(تپه باستانی مصلی). مرمت نمی شوند و حفاظ ندارند و راهنما ندارند و ... ذره ذره فرو می ریزند و یا بدون انجام عملیات نجات بخشیِ کامل، به زیر آب سدهای تازه ساخته شده می روند.

با این اوصاف می بینیم که ارایه ی تئوری های جدید از سوی برخی مبنی بر اصرار به باز پس ندادن منشور به بریتانیا  و تاکید بر اینکه اینها میراث ملی! هستند و ... . نمی تواند ناشی از توجه به میراث فرهنگی و تاریخی ایران زمین و علاقه و ارزش قائل شدن به منشور کوروش باشد. چه اینکه یک شبه این آثار عزیز نمی شوند بلکه تنها اختلافات و مباحث سیاسی، دلیلِ نظریه ی! باز پس ندادن است و بس.

متاسفانه میراث بشریت باز هم دستمایه ی مغلطه های سیاسی می شود.   

دیواره ی شهر 7 هزارساله ی سوخته،مسیر زابل-زاهدان که هیچ حفاظتی نمی شود    

آسفالتِ کوچه، گچ سفید و یک قطعه سنگ (ترجیحا سنگ مرمر) . هفت خانه ای می کشیدیم و  خانه ی چهارش را که خانه ی استراحت بود چه قدر دوست داشتیم و از خانه ی جهنمش می ترسیدیم که نباید پایمان حتی روی خطش برود. و این لِی لِی بود. بازیِ اصلی دختران نسل من در کوچه های شهر. 

                                                       ***  

بحث ورزش زنان است که چندی ست در کمیسیون فرهنگی شورای شهر پیگیری می شود. حقیقت اینکه ورزش زنان بسیار مهجور مانده. از ورزش قهرمانی که بگذریم، سهم زنان از برنامه های ورزش محلات همیشه هیچ بوده.

در جامعه ی ما زنان به دلیل محدودیت های اجتماعی و فراتر از آن محدودیت های قانونی کمتر  می توانند از فضای ورزشی در یک محیط باز مانند پارک ها برخوردار شوند و به دلیل نوع پوششی هم که دارند، از آفتاب کمترین بهره را می برند. که همه ی این موارد متاسفانه دست به دست هم داده و زمینه های افزایش افسردگی  و پوکی استخوان در زنان و ایجاد مشکلات حرکتی و جسمی و حتی ریزش مو در نسل جدید دختران می شود. آپارتمان نشینی نیز مشکلی است که زنان و دختران امروز را حتی از یک حیاط شخصی نیز محروم می کند. ضمن آنکه قشری از جامعه که دارای باغ های شخصی یا خانه های ویلایی باشند کم است و همه ی اقشار جامعه را در بر نمی گیرد.

در سال های اخیر،احداث پارک هایی مخصوص استفاده زنان و دختران شکل گرفته است. پارک هایی با مساحت زیاد و فضای باز  که زنان بتوانند با پوششی آزاد و بدون حجاب نرمش کنند، بدوند و ساعاتی از آفتاب بهره ببرند.  

در همدان این اتفاق افتاد و پارکی در منطقه ی کوچمشکی، دیوارکشی شد با عنوان پارک بانوان و استقبال زنان از پارک نشان داد که یک پارک کفایت نمی کند و این شهر دست کم در هر منطقه شهری به یک پارک نیاز دارد و اما همچنان منطقه ی محروم شهر  از پارک محروم است. ضمن آنکه هر از گاهی بحث هایی  مطرح می شود اینکه آیا این پارک از بیرون دید دارد یا نه و ... . البته پیش از این نیز در باره این پارک ها گفته ام و اینکه انتقاداتی به این پارک ها مبنی بر اینکه تفکیک جنسیتی است مطرح می گردد. من نیز با تفکیک جنسیتی مخالفم ولی با شرایط فعلیِ جامعه و در نظرگرفتنِ محدودیت هایِ قانونی موجود، بهترین پیشنهاد اجراییِ ممکن، برای اینکه دست کم دختران نسل جدید را از آفتاب محروم نکنیم چیست؟

و اما در کنار این پارک ها، تقویت ورزش محلات نیز لازم است. امسال بودجه 300 میلیونی برای  ورزش محلات در ردیف بودجه های باشگاه شهرداری در نظر گرفته شد، اما سهم زنان از این بودجه چه قدر است؟

متاسفانه در ورزش محلات که امروز هم بیشتر در یک زمین چمن کوچک و دو دروازه و یک توپ و بازی فوتبالی خلاصه می شود  جایی برای حضور زنان و دختران نیست. و حتی با تجهیز جهت سایر ورزش ها از جمله والیبال و ... در محلات نیز باز جایی برای دختران دیده نشده و معمولا ورزش محلات فقط  برای پسران و مردان خلاصه می شود. در واقع زمین های چمنی که در طول یکی دو سال اخیر، شهرداری در برخی نقاط شهر ایجاد کرده فقط مورد استفاده آقایان بوده و زنان هیچ سهمی نداشته اند. محدودیت های اجتماعی و فرهنگی و بعضا فرهنگ برخی خانواده ها،  حضور دختران را در محلات را هم منع می کند.

امسال در کمیسیون فرهنگی شورای شهر، تاکید زیادی(هرچند دیر) برای پیگیری ورزش زنان صورت گرفته است. اگرچه ردیف متاسفانه ورزش قهرمانی برای مردان  در بودجه باشگاه شهرداری حذف شد که بیشتر هزینه های فوتبال را پوشش می داد اما برای حمایت از ورزش قهرمانی زنان 50 میلیون تومان اعتبار مصوب گردید و شهرداری مکلف شد از تیم های ورزشی زنان که در لیگ برتری کشور هستند حمایت مالی داشته باشد که اکنون چند رشته مانند تیراندازی، هاکی، کونگ فو، شمشیر بازی، آمادگی جسمانی و ... را شامل می شود که البته این مبلغ نیز ناچیز است. اما درخصوص ورزش محلات که حقیقتا نقطه ضعف  ورزش زنان است نیز در قالب ردیف 300 میلیونی ورزش محلات و همگانی در نظر گرفته شده. ورزش صبحگاهی که استقبال خوبی از آن شده اکنون در نقاط مختلف شهر هر روز انجام می شود و زنان و دختران در هر سن و سال در پارک ها حضور می یابند و  با هدایت یک مربی نرمش می کنند. هیات ورزش های همگانی فعالیت خوبی در این زمینه دارد و در هفته های گذشته توسط اعضای کمیسیون فرهنگی بازدیدهایی صورت گرفت که سعی شد کاستی ها، رفع شود. مشکل اصلی برای ورزش محلات زنان باز هم مکان است. غیر از ورزش صبحگاهی که در پارک ها صورت می گیرد برای سایر ورزش ها، محیط های بسته، درخواست می شود. که البته من فکر می کنم هیچ مشکلی پیش نمی آید اگر در همان محوطه ها و زمین چمنی که شهرداری برای محلات ایجاد نموده ساعاتی زنان نیز استفاده کرده و  بدمینتون و والیبال و ... بازی کنند و قرار نیست این زمین ها و محوطه ها فقط برای مردان و آن هم فقط برای فوتبال استفاده شود. 

به هر حال در جلسه ی کمیسیون فرهنگی و با حضور مسئولان تربیت بدنی، ورزش همگانی و آموزش پرورش و شهرداری قرار شد که طرحی برای ورزش محلات زنان در نظر گرفته شود که مثلا غیر از سالن ها، استفاده از حیاط مدارس در ساعات تعطیل، برای ورزش زنان در نظر گرفته شود. حیاط مدارس دیوارکشی شده و محصور است و  البته با این حال آموزش و پرورش، پوشش کامل را حتی برای ورزش در این حیاط ها نیز لازم دانست که باز مشکل پوشش برای راحت تر ورزش کردن زنان حل نمی شود و همچنان استفاده از حجاب و عدم استفاده از لباس ورزشیِ مخصوص، مدّنظر است. اما دراین وضعیت که کمتر زنان در ورزش، حتی ورزش همگانی حضور دارند و یا بهتربگویم مانع از حضورشان می شوند (خصوصا در مناطق محروم شهر)  به نظر می رسد که: به از هیچ است!

ولی ...  بهتر بیاندیشیم تا آفتاب را از نیمی از جامعه، دریغ نکنیم.   

   تجمع دانشجویان

گفته بودم از برکناریِ ناگهانی پرفسور یوسف ثبوتی رییس دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان. اما آنچه در روزهای گذشته در این دانشگاه اتفاق افتاده را باور نمی کردم. باور نمیکردم که اینجا نیز (نه بحث سیاسی ای بوده و نه خواسته ها خواسته ای سیاسی) و تنها درخواستِ ماندنِ مردی دانشمند و حمایت از چهره ای علمی ست، اینگونه با دانشجویان برخورد شود. برایم نوشتند و گفتند از آنچه در مراسم معارفه ی رییس جدید گذشت. 

 اینکه یکشنبه شب مراسم تودیع و معارفه ی رییس جدید بوده است که با تجمع دانشجویان و مردم زنجان و تشکیل دیواره ی انسانی جلوی در ورودی اجازه ورود استاندار و مقامات را به دانشگاه نداده بودند و برنامه لغو شده بود و به فردای روز بعدش یعنی دوشنبه صبح موکول می شود. که فردای آن روز حضور نیروی انتظامی و گروه های لباس شخصی اجازه ورود مردم را به دانشگاه نمی دهند ولی باز دانشجویان اقدام به تجمع جهت لغو برنامه را می کنند ولیکن با برخوردهای خشن لباس شخصی ها مواجه شده و با ضرب وشتم دانشجویان، مقامات استانی را به داخل سالن آمفی تاتر می برند تا برنامه اجرا شود. و استاندار با افتخار در سخنرانی اش می گوید اگر 6000 نفر هم اینجا بودند من وارد می شدم!

پرفسور ثبوتی که چهره ی ای ماندگار و جهانی است و می توانست در آمریکا و اروپا بهترین محیط تحقیقاتی را داشته باشد ولی خدمت به وطن خود را ترجیح داد و بیست سال برای ساخت این دانشگاه زحمت کشید و در عرض بیست سال توانست این دانشگاه را از نظر سطح علمی با دانشگاههای طراز اول کشور برابر نماید و از نظر امکانات نیز چه بسا بهتر از همه ی دانشگاه های سطح کشور باشد.

و حالا دستمزد این خدمات آن است که در حکمی ناگهانی و بدون اطلاع قبلی از سوی وزیر علوم برکنار شود و استاندار زنجان نیز در مراسم معارفه ی رییس جدید، همه ی آن خدمات را نادیده بگیرد و ایرادات بزرگ این دانشگاه را نبودِ تشکل بسیج دانشجویی، حراست و دفتر نمایندگی نهاد رهبری بداند و بگوید: چطور می شود این دانشگاه با سایر دانشگاهها متمایز باشد. این دانشگاه در داخل مرزهای ایران قرار دارد و باید مانند همه دانشگاههای دیگر اداره شود ..  

پرفسور ثبوتی در بین مردم و  دانشجویان متحصن

مراسم تمام شده ولی بگذار هرچه می خواهد بشود، دانشجویان هیچگاه پرفسور ثبوتی را که در تجمعشان او را «پدر» فریاد می زدند فراموش نخواهند کرد و چهر ه ی مهربانش برای همیشه ماندگار شد. مهم آن است که در دل مردم جایی داشته باشی.  می گویند دانشجویان با بالا بردن عکسِ دکتر می گفتند که مقامِ پدری برکنارشدنی نیست و من فکر می کنم ارزش دانش و  دانشمند در اینجا چه قدر است؟ 

 اعتراض مجمع نمایندگان استان زنجان به برکناری پرفسور ثبوتی  

نوشته های دانشجویان از تجمع 

بیانیه مشترک نمایندگان زنجان در مجلس در واکنش به حوادث تلخ دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه 

تصاویر و گزارش های دیگر 

وبلاگ دانشگاه  

لایحه حمایت از خانواده بار دیگر این روزها در مجلس مطرح است و فردا مجلس وارد بررسی مواد لایحه خواهد شد.  

جمعی از وکلای همدان از مجموعه ی کانون وکلا نامه ای تنظیم  و به جهت اینکه این لایحه هیچ تغییری در وضعیت زنان و حل مشکلات حقوقی آنان ایجاد نمی کند و حتی برخی مواد آن موجبات تضییع بیشتر حق جامعه ی زنان خواهد شد ،  از نمایندگان استان همدان در مجلس درخواست عدم تصویب لایحه ی فوق و یا مسکوت باقی ماندن این لایحه تا تدوین طرح یا لایحه ای جدید از سوی قوه قضاییه و دولت و مجلس( که بازنگری کلی در قوانین مدنی، خانواده، و حتی کیفری در خصوص زنان می طلبد)  را دارند.  

                                                         ***

جناب آقای سیدکاظم حجازی نماینده محترم همدان در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای اکبر رنجبر زاده نماینده محترم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای عیسی جعفری نماینده محترم بهار و کبودراهنگ در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای محمدمهدی مفتح نماینده محترم رزن در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای مهدی سنایی نماینده محترم نهاوند در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای ونایی نماینده محترم ملایر در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای امین حسین رحیمی نماینده محترم ملایر در مجلس شورای اسلامی

جناب آقای شهریار طاهرپور نماینده محترم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی

با سلام و احترام

احتراما اینجانبان در خصوص لایحه ی حمایت از خانواده که در 53 ماده به پیشنهاد قوه ی قضاییه و توسط دولت به مجلس ارایه گردیده است و هم اکنون نیز در صحن مجلس درحال بررسی می باشد نکاتی را در خصوص این لایحه  و اصلاح و تغییر برخی مواد و قوانین به عرض می رسانیم. لایحه ای که از بدو طرح آن در مجلس، بارها مورد نقد و مخالفت فعالان اجتماعی و حقوقدانان به جهت نادیده گرفتن حقوق زنان قرار گرفته است.

به اختصار معروض می دارد:

ماده ی 2: گذشته از اینکه این ماده در حقیقت تبعیض جنسیتی علیه زنان در شغل قضاوت است، در متن آن ذکر شده است حتی المقدور یکی از مستشاران دادگاه خانواده از بانوان باشد در حالیکه لازم است با توجه به اینکه موضوع، اختلافات خانوادگی است،اعضای دادگاه با حضور یک زن دارنده ی پایه قضای تشکیل شود نه حتی المقدور.

تبصره ی 2 ماده ی 21: این ماده اختلافات خانوادگی را قابل طرح در شوراهای حل اختلاف دانسته در حالیکه می دانیم در اختلافات خانوادگی مسایل شخصی و خصوصی افراد مطرح می شود و بایستی به دلیل همین ماهیت خاص آن، نزد قضات با تجربه و کارشناس امر طرح گردد و از انجا که شوراهای حل اختلاف از قضات و کارشناسان امور خانواده بی بهره اند و عمدتا فاقد تحصیلات حقوقی می باشند و همچنین محیط امن قضایی همچون دادگاه ها را ندارند به نظر نمی رسد صلاح باشد دعاوی مذکور در شوراهای حل اختلاف رسیدگی شود.

تبصره ی ماده ی 22: این ماده ثبت نکاح موقت را تابع آیین نامه ای که بعدا به تصویب وزارت دادگستری خواهد رسید موکول کرده است در حالیکه موضوع ازدواج موقت و شرایط ثبت آن بسیار حساس بوده و می طلبد که ان را موکول به تصویب ایین نامه نکرده ضمن انکه در این خصوص لازم است کارشناسی بیشتری صورت گرفته و کاملا حقوق زنان و تبعات اجتماعی و پیامدها و آسیب های اجتماعی آن در نظر گرفته شود.

ماده ی 23: ازدواج مجدد حتی با وجود شرایط(از جمله شرایط ده گانه ای که بعدا به این ماده اضافه شده) در ارستای فروپاشی خانواده ها و نقض حرمت خانواده و اهانت به شخصیت زنان می باشد که سال هاست این موضوع در جامعه تجربه شده و می دانیم که ازدواج مجدد مردان هیچگاه توجیه اجتماعی نداشته و به هیچ عنوان برقراری عدالت در روابط مرد با همسران خود امکان پذیر نمی باشد و به همین دلیل است که اسلام چنین شرط سختی را(رعایت عدالت) برای ازدواج مجدد درنظر گرفته است.ماهیت این ماده خلاف شئون خانوادگی و نقض صریح حقوق زنان می باشد.

ماده ی 25: تعین مالیات بر مهریه است که هیچ توجیه منطقی در خصوص اخذ مالیات بر مهریه در زمان عقد (درحالیکه هنوز وصول نشده) وجود ندارد.

ماده ی 28: این ماده همچنان که پیش از این نیز بود، هیچ حقوق مناسبی را درخصوص زنان ارایه نمی نماید و همچنان حق طلاق صرفا با مرد است و زن تحت شرایطی که عمدتا اثبات آن دشوار و گاه غیر ممکن است مانند سوء رفتار مرد که صرفا هم شامل ضرب و شتم نمی باشد و مسایل متعددی به خصوص در دروابط زناشویی را شامل می شود که امکان اثبات وجود نداشته و شرم نیز مانع از بیان آنها نزد قضات مرد می گردد، پیشنهاد می شود ضمن اصلاح این ماده و با درنظر گرفتن ماده ی 1146 قانون مدنی(طلاق خلع) که زنان نیز بر این اساس و مطابق شریعت اسلام می توانند از حق طلاق بهره مند شوند(بدون نیاز به اثبات شرایط چهارده گانه در عقدنامه هاو یا حق توکیل در طلاق از جانب مرد) شرایط یکسان جهت طلاق برای زنان و مردان ایجاد و اجرا گردد.

ماده ی 48: ضمانت اجرای پیش بینی شده در ماده ی مرقوم در خصوص حق دیدار فرزندان، جامع نبوده زیرا درصورت ممانعت ملاقات طفل با اشخاص ذیحق، جریمه ی نقدی پیش بینی شده حداکثر پنج میلیون ریال مجازات مناسبی نمی باشد و در صورت تکرار جرم نیز مجازاتی اشد درنظر گرفته نشده و چنانچه حضانت با پدر باشد با توان بالایی که معمولا مردان از آن بهره مندند این امکان وجود دارد که به راحتی مادر را از دیدار طفل محروم نمایند.

ضمن آنکه این لایحه با هدف تحکیم مبانی خانواده و جلوگیری از افزایش اختلافات خانوادگی به ویژه طلاق بیان شده درحالیکه فشارهای اقتصادی و اجتماعی و روحی روانی موجود درجامعه است که از عوامل اصلی طلاق می باشد بنابراین راه حل های پیش بینی شده در لایحه که در جهت کاهش آمار طلاق صورت گرفته تنها روند قانونی طلاق را برای زنان طولانی تر و دشوارتر می کند که آن منجر به تحمیل آسیب های اجتماعی بیشتری در زنان می شود.

همچنین در خصوص حضانت فرزندان، حق طلاق برابر، حق خروج از کشور برای زنان(که اکنون فقط با اجازه شوهر امکان پذیر است)، حق ازدواج زنان با اتباع غیر ایرانی( حتی یک زن بالغ و تحصیلکرده و فعال اجتماعی اجازه ازدواجش با مرد غیر ایرانی منوط به موافقت هیات دولت می باشد)، حق انتقال تابعیت مادر ایرانی به فرزند، حق پایدار ماندن تابعیت زن ایرانی پس از ازدواج با مرد غیر ایرانی و مباحثی همچون قیمومت، ولایت قهری بر فرزندان و نکاح دختران در این لایحه هیچ پیش بینی وضعیت بهتری نشده است و همچنان مسایل و مشکلات حقوقی زنان به قوت خود باقی خواهد ماند.

در پایان اینکه اینجانبان به عنوان بخشی از جامعه وکلای همدان خواستار مسکوت ماندن این لایحه(به جهت درج موارد تبعیض آمیز) و  همراه با اصلاح قوانین فعلی در خصوص موارد صدرالذکر در راستای تحقق حقوق زنان و حل مشکلات حقوقی ایشان می باشیم.

به نظر می رسد بعضا آنچه در این لایحه مشاهده می شود صرفا بازی با الفاظ بوده و حقوق حقّه ی زنان را ایفا نمی نماید.

امضاکنندگان:

مهرنوش نجفی راغب /  نغمه یساولیان / محمدرضا مددی / ستار تقی نژاد / حمید کریمی پور / قربانعلی دژدار / غلامرضا شفیع یاری / ناصر مغازه ای / محمد حسن اسدی / شهاب فرجی فر / فرهاد مرادی حقگو / ثامت سلطانی / حمیدرضا شهسواری / راحله نباتی / علی فعله گری / عباس یزدانی / مهدی غلامی جلالی / زهره خدابخش / جعفر ضحاکی آراسته / مجتبی صالحی / حامد اسکندری / مژگان خلیلی / معصومه بیات /  الهام قربانعلی زاده / مهناز خامیان / افشین جواهری مهر / علی زردشتی / مریم سلیمی / حسین پورشیری / ...