نقطه سر خط

فاضلابی که در رودخانه های سطح شهر جاری ست یکی از معضلات شهر است که هم بوی نامطبوع دارد و سلامت شهروندان را تهدید می کند و هم منظر شهری را نازیبا ساخته است. این وضعیت فقط مختص یک منطقه ی خاص نیست و هم منطقه ی یک را در بر می گیرد و هم مناطق حاشیه و محروم شهر را. از سال های گذشته برای رفع این مشکل، به جای طرحی برای جمع آوری فاضلاب از داخل رودخانه ها و بهسازی آن، پوشش سطح رودخانه ها به عنوان راهکار توسط شهرداری انتخاب شده و اکنون بخش بزرگی از رودخانه ها در زیر همین خیابان هاست که هرروز از روی آن رد می شویم. خیابان های بین النهرین و کولانج نمونه هایی از آن است.  

سرریز فاضلابِ خانه ها امروز در رودخانه های خضر، عباس آباد، دیوین و مرادبیگ می ریزد. اما آنچه که باید باشد این است که رودخانه های سطح شهر نباید پوشش داده شوند و ضمن استفاده از آب آن جهت فضای سبز با ایجاد فضای سبز در حاشیه ی آن به عنوان فضاهای شهری در نظر گرفته شوند، و درواقع این سرریزِ فاضلاب هاست که باید از تخلیه آن داخل رودخانه ها جلوگیری گردد. 

طرح فاضلاب شهری همدان یک طرح ملی است و اعتبارات ملی نیز دارد و چند سالی ست شهروندان هر از گاهی با حفاری خیابانی مواجه می شوند که شرکت کیسون برای اجرای مَنهول ها و ... انجام می دهد. در صورت اجرای کامل این طرح و اجرای کُلِکتورها، فاضلاب از رودخانه ها جمع خواهد شد، درحالیکه اکنون این رودخانه ها هستند که متاسفانه دارند کار کلکتورها را انجام می دهند.   

از ابتدای دوره ی سوم شورا، عدم پوشش رودخانه ها مدنظر بود و تنها دیواره سازی رودخانه ها برای جلوگیری از سقوط کودکان داخل رودخانه انجام شد و در برخی مناطق نیز به دلیل غیرقابل تحمل بودن بوی نامطبوع و مسایل بهداشتی آن، از سازه های سبک جهت پوشش موقت رودخانه استفاده شد.  

حدودا همان سه سال پیش بود و آغاز دور سوم شورا، از آقای کهریزی(رییس پیشین آب و فاضلاب استان) پرسیدم که طرح کی به اتمام خواهد رسید و ایشان گفتند سه سال دیگر و اینکه در سال 90 کل فاضلاب از آب رودخانه تفکیک خواهد شد. 

اکنون سه سال بعد است ولی هنوز طرح فاضلاب به پایان نرسیده و با توضیحاتی که آقای رحیم فر (رییس فعلی سازمان) در جلسه ی این هفته ی کمیسیون عمرانی و شهرسازی شورای شهر دادند به نظر می رسد که با وجود زحمات ایشان هنوز متاسفانه راه درازی در پیش است. البته پیش از این نیز ظاهرا آقای فتاح (وزیر نیروی پیشین) گفته بود که سال 1377 زمان گشایش پروژه است در حالیکه تا سال 1377 تنها 50% پیشرفت فیزیکی پروژه بوده است!. 

بر اساس گفته های آقای رحیم فر، تاکنون 82 میلیارد تومان هزینه شده اما دلیل تاخیرِ کار، یکی مباحث مالی ست که اگر اعتبارات خوب تخصیص پیدا کند، در تسریع کار موثر است و دیگری تغییراتی است که در نظر مشاور ایجاد شده که بعضا نیاز به سه میلیارد اعتبار اضافی ست!. و اینکه در کل برای اتمام طرح 130 میلیارد تومان دیگر اعتبار نیاز است برای شبکه ی داخلی شهر و تکمیل تصفیه خانه.  

در نهایت آنچه که مربوط به سوال شورا بود و اینکه بالاخره کی این فاضلاب از رودخانه ها جمع می شود این بود که تصفیه خانه آماده بهره برداری است اما از 57 کلکتور، 13 تای آنها اجرا شده که فقط حدود 25 تا 30% فاضلاب شهر را می تواند به سمت تصفیه خانه هدایت کند. و البته تا پایان طرح و اجرای کاملِ 44 کلکتور دیگر، نمی توان اقدامی در خصوص جمع آوری فاضلاب کرد چرا که به هم مرتبطند و باید طرح کامل اجرا شود. بنابراین نمی توان به نوعی مثلا فاز به فاز اجرا شود که مثلا یک رودخانه آزاد شود و شهرداری نیز بهسازی یک رودخانه را به انجام رساند. 

البته گذشته از سرریز فاضلاب ها، ریختن فاضلاب به قنات ها هم توسط برخی شهروندان صورت می گیرد به طور مثال در محله ی حاجی. جدا از بحث فرهنگ سازی، ریختن فاضلاب داخل قنات و رودخانه جرم است که البته متولی اصلی پیگیری و اعلام جرم نیز سازمان محیط زیست می باشد. در نهایت پیشنهاد من برگزاری جلسه ای مشترک با سازمان محیط زیست و آب فاضلاب و شهرداری و بهداشت جهت پیگیری موضوع بود. برخی سازمان ها ظاهرا هیچ توجهی به آنچه وظیفه ی ذاتی آنهاست ندارند. 

سال 2010 سال آب پاک و دنیای پاک توسط سازمان ملل (UN) نامیده شده بود و اکنون چند روزی است که سال 2010 به پایان رسیده است.   

کودکانِ کار و خیابان، موضوعی ست که بسیار درباره آن حرف زده شده و دلسوزی هایی صورت گرفته و قوانینی برای حمایت از آنان و ساماندهی وضعیت آنها مصوب شده است که متاسفانه همه در عرصه ی عمل متروک مانده اند. قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب 1382 مجلس، آیین نامه اجرایی ممنوعیت بدترین اشکال کار کودکان و نوجوانان مصوب 1383 هیات وزیران و  آیین نامه ی ساماندهی کودکان خیابانی مصوب 1384 هیات وزیران در این خصوص پیش از این تصویب شده و سازمان ها و نهادهای مجری مشخص شده اند.

اما آنچه می بینیم حضور بیشتر کودکان در خیابان ها و سر چاهار راهها و کارگاه هایی است که ناظران اداره کار هم هیچ گزارشی در این باره نمی دهند.

در سیزدهمین نشست مشورتی زنان عضو شوراها که دیروز در تبریز برگزار شد، طرح الزام شهرداری به مشارکت و حمایت از برنامه های ساماندهی کودکان کار و خیابان مصوب شد. طرح های مجمع مشورتی زنان عضو شوراها پس از تصویب توسط اعضای شورا به شورای شهر  خود پیشنهاد می شود که در صورت تصویب شورای شهر، در هر شهر اجرایی خواهند بود.

طرح نامبرده نیز دیروز در 8 ماده و در تبریز مصوب شد که مفاد اصلی طرح را در زیر می آورم. دوستانی که در این خصوص پیشنهادات اصلاحی دارند می توانند از طریق ای میل یا درج پیام در همین جا، پیشنهاد خود را مطرح کنند تا پیش از مطرح کردن آن در شورای شهر، از نظرات دوستانِ صاحب نظر استفاده کنم. قطعا نظرات شما در بهتر شدن طرح مزبور موثر خواهد بود.

چنانچه مایل به مطالعه کامل طرح بودید، متن کامل برایتان ای میل خواهد شد.

email: mnajafiragheb@gmail.com 

برخی از مفادِ طرحِ الزام شهرداری به مشارکت و حمایت از برنامه های ساماندهی کودکان کار و خیابان

ماده ی یکم: با استناد به بندهای دوم،چهارم ماده ی 71 قانون تشکیلات و وظایف و انتخابات شوراها مصوب 1375 و الحاقات بعدی آن و بر اساس آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی مصوب هیات وزیران و در جهت تکریم شخصیت انسانی شهروندان و ضرورت کاهش آسیب های اجتماعی شهری و توجه به کودکان و نوجوانان، شهرداری موظف است با همکاری و مشارکت سایر دستگاه های اجرایی ذیربط از جمله سازمان بهزیستی کشور، تشکل های غیردولتی، نیروی انتظامی، در جهت اجرای مفاد مصوبه آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی مصوب 1384 هیات وزیران اقدامات لازم به شرح ذیل را معمول دارد.

الف: همکاری و مساعدت در تهیه بانک اطلاعات و شناسایی کودکان کار و خیابان با همکاری سازمان های اجرایی ذیربط و پالایش و به روزرسانی این اطلاعات هر شش ماه یکبار.

ب:همکاری و مساعدت در تامین و تخصیص فضای فیزیکی مناسب در جهت اجرای مراحل ساماندهی.

ج:تامین امکانات موردنیاز ساماندهی.

د: همکاری و مساعدت در تهیه و اجرای برنامه های آموزشی توانمندسازی و حرفه آموزی با دستگاه های ذیربط.

ه: احداث، تجهیز و توسعه ی پایگاه های سیار و ثابت به منظور ارایه ی خدمات فوری و سرپایی به کودکان کار و خیابان.

و: ارایه ی خدمات آموزشی، ورزشی، تفریحی، پزشکی بهداشتی و تغذیه به کودکان کار و خیابان و مساعدت جهت بازگرداندن آن ها به آغوش خانواده و درصورت نیاز همکاری جهت مساعدت به خانواده های آنان.

ز: سایر اقدامات حمایتی عنداللزوم در چارچوب تصمیمات کارگروه اجتماعی استان.

ماده ی دوم: شهرداری موظف است به منظور حسن اجرای این مصوبه کارگروه حمایت از ساماندهی کودکان کار و خیابان را با شرکت افراد ذیل تشکیل دهد:

الف:شهردار یا نماینده تام الختیار وی.

ب: رییس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر.

ج: معاون فرهنگی اجتماعی یا مسئول فرهنگی اجتماعی شهرداری.

د:نماینده تام الاختیار سازمان بهزیستی.

نماینده تام الاختیار نیروی انتظامی.

نماینده تام الاختیار کمیته امداد.

نماینده تام الاختیار فرمانداری.

تبصره: علاوه بر نمایندگان ذکر شده جهت عضویت در این کارگروه بنا به تشخیص کارگروه و حسب مورد و ضرورت دبیر خانه کارگروه از افراد حقیقی و یا نمایندگان افراد حقوقی ذیربط جهت شرکت در جلسات دعوت می نماید.

ماده ی سوم: وظایف کارگروه

الف: سیاست گذاری، برنامه ریزی، هماهنگی، هدایت و نظارت عالیه به منظور حمایت از برنامه های ساماندهی کودکان کار و خیابان به منظور جذب و مشارکت و ارتقای سطح همکاری و هماهنگی بین بخشی در سطح شهر در ابعاد ستادی و اجرایی.

ب: اتخاذ تصمیمات مشترک در زمینه ساماندهی کودکان کار و خیابان و اقدامات اجرایی لازم جهت حل مسائل مشکلات و نارسایی های حضور کودکان کار و خیابان در سطح شهر.

ج:تهیه تدوین و تصویب دستور العمل های لازم جهت حمایت از برنامه های ساماندهی کودکان کار و خیابان.

...

                                                            ***

ایرادی که در این طرح وجود داشت،این بود که تعریفی از کودک و کودک کار و خیابان در مقدمه طرح نشده بود که پیشنهاد من اضافه کردن تعاریف بود بر اساس ماده ی یک پیمان نامه حقوق کودک و تعاریف یونیسف در سال 1998.

بر این اساس کودک به کلیه افراد زیر 18 سال اطلاق می شود و کودکان کار و خیابان به کودکانی اطلاق می گردد که در شهرهای بزرگ برای ادامه بقای خود مجبور به کار یا زندگی در خیابان ها هستند. که مقرر شد اضافه شود.

مشکل دیگر از نظر اینجانب بحث کارگروه اجتماعی استان است که با وجود اینکه بر اساس آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی موظف به پیگیری و تبیین وظایف دستگاه های ذیربط است، در بسیاری از استان ها تشکیل نشده و وظیفه خاصی بر اساس آیین نامه ی فوق بر عهده دستگاه های اجرایی گذاشته نشده است و در گام اول باید این کارگروه تشکیل و فعال شود.

به هر حال همکاری شهرداری با نهادهای ذیربط می تواند کمک موثری برای این کودکان بی پناه باشد.

 پرواز ساعت 3:15  بعد از ظهر است و ساعت 2:55 در فرودگاه تبریز سوار هواپیما می شویم. خوشحال و متعجب از اینکه تاخیر ندارد. مسافران همه نشسته اند و کمربندها بسته و درها بسته و آماده ی حرکت که ... خیر هواپیما حرکت نمی کند و بعد از چند لحظه مهماندار می گوید: مسافران عزیز! بنزین هواپیما نشتی دارد! به آرامی هواپیما را ترک کنید!. مسافرها هراسان و کاملا به آرامی!! هواپیمای فوکر 100 را ترک می کنند و سوار اتوبوس ها شده و به سالن ترانزیت می رویم. دوباره می گویند مشکل حل شده و به هواپیما برمی گردیم اما در جلوی چشم همه ی مسافران بنزینی که می ریزد نمایان است. سوار می شویم اما تا حدود یک ساعت بعد همچنان ما مسافران در هواپیما نشسته ایم و همچنان در فرودگاه هستیم. تا اینکه ساعت 4:15 و با یک ساعت تاخیر! بالاخره خلبان به میان مسافران می آید و می گوید که مشکل حل شده، نگران نباشید، الان پرواز می کنیم. مسافران معترضند که آیا ایمنی دارد و آیا با همین هواپیما می رویم یا نه. و وقتی مطمئن می شوند که با همین هواپیما می رویم چند نفری پیاده می شوند و می گویند اگر تضمین می کنید که مشکلی پیش نمی آید می آییم اگرنه بلیت را پس می دهیم. خلبان می گوید تضمینی نیست  و اگر می خواهید می توانید بروید و بلیت را پس بدهید. عده ای می روند و من هم مانند بقیه به سیستم هوایی مان اطمینان می کنم!! که چاره ای جز اطمینان هم ندارم. ساعتی بعد در فرودگاه مهر آباد هستم!. برخی هنگام پیاده شدن می گویند:این بار هم به خیر گذشت!!    

چندروزی ست و در واقع بعد از اعلام شدن نرخ تاکسی که پس از 9 ماه و با تاخیر اعلام شد، رانندگان تاکسی به این مصوبه اعتراض دارند و با برگزاری تجمع که روز اول در شورای شهر بود و بعد از آن جلوی فرمانداری و استانداری، نسبت به نرخ کرایه ها نارضایتی خود را اعلام می کنند..

در واقع اگر این افزایشی که الان صورت گرفته از ابتدای سال 89 صورت می گرفت اکنون شاهد اعتراض رانندگان تاکسی نبودیم، چراکه افزایش نرخ طبق رویه هر سال صورت گرفته بود بدون هیچ مشکلی. ولی بعد از 9 ماه تاخیر و آن هم همزمانی با هدفمند شدن یارانه ها و افزایش نرخ سوخت، نارضایتی ایجاد می کند. وقتی از ابتدای سال نرخ جدید اعلام نمی شود، باید اکنون انتظار اعتراض هم داشت.

نرخ پیشنهادی، که با تاخیر زیاد و به جهت آنکه خواسته شده بود فعلا افزایشی صورت نگیرد، در شورای شهر مصوب شد، در واقع نرخی بود که پیش از آن استانداری و فرمانداری بر آن توافق کرده و گفتند که گفته شده همین مصوب شود! و البته من (فارغ از پایین یا بالا بودن نرخ)، به این نحوه رسیدگی به لایحه پیشنهادیِ! نرخِ تاکسی اعتراض داشتم و اینکه اگر قرار است قبلا تصمیم گرفته شود، پس لزوم تشکیل و وجود شورا در چیست. حتی گفته شده بود باید این نرخ برای سال 90 هم باشد که پیش از این و در پُست قبلی توضیح داده ام. به هر حال در صحن شورا، نرخ پیشنهادی!! بدون بررسی دیگری مصوب شد!. فقط با اینکه این نرخ برای سال 90 هم باشد مخالفت گردید. به این  نکته آقای حسنی حلم هم در مصاحبه ای اشاره کرده اند.

نکته ی دیگری که باید اشاره کنم اینکه اینگونه مطرح می شود که افزایش نرخ تاکسی در همدان بالاتر از میزان تعیینی وزارت کشور بوده و اینکه آنچه وزارت کشور اعلام کرده 15%افزایش بوده و همدان تا 25% افزایش داده است.

نخست آنکه افزایش در برخی شهرها، از همدان هم بیشتر بوده است مانند سنندج که تا 50% هم افزایش داشته. دیگر آنکه، وزارت کشور وظیفه تعیین نرخ تاکسی را ندارد که بخواهد میزان تعریف کند. تعیین و تصویب نرخ تاکسی با شورای شهرهاست نه وزارت کشور. بنابراین اینکه وزارت کشور درصدی را برای افزایش تعیین کرده، صرفا می تواند در حد پیشنهادی برای شورای شهرها باشد و تکلیفی برای شورای شهر ایجاد نمی کند.

در نتیجه هر شهری مختار است با توجه به وضعیت و شرایط موجود خود، درصدی کمتر یا بیشتر در نظر بگیرد. اگرچه مسئولان استانی آن را به مثابه ی یک تکلیف برای شورای شهر قلمداد کرده و فقط تصویب صوری را از شورای شهر می خواهند.

در هر صورت همچنان که قبلا هم گفته ام، چنانچه دولت برنامه و راهکارهای حمایتی از تاکسی داران داشته باشد، من و  اعضایی که با این نحوه تصویب مخالف بودیم، با افزایش نرخ تاکسی موافق نخواهیم بود.

از آنجا که شهرداری ها خودگردان هستند و بودجه دولتی ندارند و عمدتا از عوارض وصولی از شهروندان، درآمد کسب می کنند، به همین دلیل طبق بند 26 ماده  55 قانون شهرداری، به شهرداری ها اجازه داده شده است تا هر سال با تدوین قوانینی جهت وصول عوارض و بهای خدمات(مانند:عوارض پروانه، تغییر کاربری، تفکیک و ...) که باید بر اساس بند16 ماده 71 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراها، به تصویب شورای شهر هم برسد نسبت به این امر اقدام نمایند. ضمن آنکه عوارض فوق برای هرسال باید تا 15بهمن سال قبل اعلان عمومی شود. 

این روزها موقع تصویب عوارض است که وقت بسیار زیادی هم می گیرد و اهمیتش به اندازه تصویب بودجه شهرداری ست. 

شهرداری لایحه پیشنهادی اش را داده و در شورا در دست بررسی است. شهروندانی که پیشنهاداتی داشته باشند می توانند اینجا پیام بگذارند یا از طریق ای میل پیشنهادات خود را مطرح کنند.(email: mnajafiragheb@gmail.com)

در ضمن تعرفه عوارض سال 89 در اینجا قابل دسترس و استفاده می باشد. تعرفه ی پیشنهادی سال آینده تغییر چندانی نسبت به تعرفه 89 نداشته و تقریبا افزایشی نیز ندارد.